31 Contoh Babasan Sunda dan Artinya: Begog Alias Nyanyahoanan

Sukabumiupdate.com
Kamis 29 Jan 2026, 16:27 WIB
31 Contoh Babasan Sunda dan Artinya: Begog Alias Nyanyahoanan

Ilustrasi - Contoh Babasan Sunda dan Artinya. (Sumber : pexels.com/@Ruyat Supriazi).

SUKABUMIUPDATE.com - Babasan merupakan ungkapan baku yang digunakan dalam arti kiasan (pinjaman). Secara sederhana, babasan adalah rangkaian kata yang membentuk makna baru, sehingga artinya berbeda dengan makna kamus atau denotasi dari tiap kata penyusunnya.

Contohnya adalah istilah Begog (anak babi), yang dalam babasan berarti nyanyahoanan (sok tahu).

Karakteristik Babasan

Dibandingkan dengan paribasa (peribahasa), babasan memiliki ciri khas tersendiri:

  • Struktur Pendek: Biasanya hanya terdiri dari dua kata.
  • Fokus Makna: Menggambarkan perilaku, perasaan, sifat, atau kondisi manusia.
  • Identitas Budaya: Menguasai babasan adalah bekal penting bagi masyarakat di tatar Sunda sebagai bentuk nyata dalam melestarikan (ngamumulé) budaya Sunda.

Baca Juga: 20 Paribasa Sunda untuk Menyindir Sifat Sombong: “Agul ku payung butut”

Sebagai referensi tambahan, berikut adalah contoh Paribasa Sunda yang bersumber dari karya Mas Natawisastra (Kemendikdasmen):

1. Awun-awun = Mega
Artina: mashur ka mana-mana

2. Ajug = Wadah palita (cempor)
Artina: ka batur bisa mamatahan, ari manehna henteu bisa ngajalankeun.

3. Bali, asalna tina bale; Geusan = Enggon
Artina: lembur asal (dijurukeunana).

4. Begog = Babi, bagong
Artina: nyanyahoanan.

5. Buah Hati
Artina: kanyaah.

6. Dah = sok = beh = tah (eta)
Artina: kudu brukbrak lamun barang beuli kudu sok duitna top barangna, atawa lamun rek tutukeuran kudu pada aya barangna.

7. Dihin = Heubeul, heula
Artina: geus pasti ti baretona, ngan kapanggihna ayeuna.

8. Duwegan, = Kalapa ngora
Artina: ulah ngamonyah-monyah rejeki beunang urang hese cape.

9. Deudeul = Panahan
Artina: ngabanjel-banjel.

10. Dungus = Gurumpul tangkal kai di leuweung
Artina: ngalaksanakeun kahayang, (maksud, niat) ieu urusan babakuna pisan, ka nu laki-rabi, nu tadina lalaki hayang (bogoh) ka hiji awewe, karepna rek dikawin, tapi harita teu jadi; awewe ka nu sejen, lalaki nya kitu; lila-lila eta dua jelema bisa kawin.

11. Entik = Takeran beas
Artina: teu kaasup bilangeun kana dahar.

12. Emal, citakan nyieun papaken; Emel = ngomong
Artina: memeh mere naon-naon, (memeh barang here) kudu neundeun omong heula.

13. Geusan = Enggon, tempat
Artina: jelema nu sok ngomongkeun dunungan; diomongkeun teu burung dicieingan teu burung.

14. Gelor = Karooh tapi lain kitu maksudna.
Artina: jiga deukeut tapi jauh.

15. Jati di dieu = Asal
Artina: balik deui ka asalna.

16. Kanceuh = Kacida
Artina: nu hayang senang, anggur tambah ripuh (hayang untung, jadi rugi).

17. Keueus = Cau leuweung
Artina: hese pisan (hese beleke)

18. Kalemekan tina lemek = Ngomong
Artina: jadi tungtung saur.

19. Kebo, = Munding; Pakandangan = Kandang
Artina: awewe diserahkeun, batik ka indung bapana (nu ngumbara ka nagara sejen, lila-lila balik deui ka nagarana).

20. Kaping = Kadua, Buri = Pandeuri = Tukang
Artina: datangna pikiran hayang teh, pandeuri.

21. Koja didieu = Bangsa Koja, Keling
Artina: akal pinter kana kajahatan.

22. Leunggeuh = Lila
Artina: nu ngalampahkeun hiji pagawean, tacan anggeus sok migawe deui pagawean nu sejen (teu Iutreuk).

23. Lingga = Liang; Murda= Sirah
Artina: katarirna pisan lahir batin.

24. Pecat sawed - Pecat rakitan = Pukul 9 beurang
Artina: nu kolot ngongoraeun.

25. Piheuleut, asal tina heuleut = Wates
Artina: ngajak goreng.

26. Sieur = Sato nu leutik pisan
Artina: nuduhkeun sarua (ceplek)

27. Sagolek = Sakali
Artina: omongan nu pasti, tara dirobah deui.

28. Sari = Rasa
Artina: jelema tembongna ti kajauhan jiga tegep, tapi ari geus deukeut bet goreng patut.

29. Simpay = Bengker
Artina: paturay, papisah (pabarencay) jeung baraya.

30. Tinggi = Didieu undak-undak.
Artina: nu ngabagikeun naon-naon sok rea sawareh atawa alus sawareh.

31. Wongatua karo = Indung bapa jeung mitoha sarimbit.
Artina: nu wajib dihormat, nya eta : guru, ratu, indung bapa, mitoha awewe Ialaki.

Baca Juga: 20 Paribasa Sunda sareng Hartina, Contoh: Heueuh-heueuh Bueuk

Sumber: Karangan Mas Natawisastra (Saratus Paribasa Jeung Babasan Jilid Ka IV)

 

Berita Terkait
Berita Terkini